Rektoskopia

Rektoskopię wykonuje się zazwyczaj w celu zdiagnozowania przyczyny problemów dotyczących dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Do najczęstszych wskazań należą:

• Krwawienia z odbytu – sygnalizowane są obecnością świeżej krwi na papierze toaletowym lub w stolcu. W tym wypadku rektoskopia pozwala uściślić, czy przyczyną krwawienia są np. hemoroidy, czy też polipy lub inne zmiany chorobowe.
• Ból i dyskomfort okolicy odbytu.
• Zaburzenia rytmu wypróżnień – na przykład częste zaparcia, biegunki lub naprzemienne zaparcia i biegunki.
• Podejrzenie chorób zapalnych jelit – na przykład wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
• Podejrzenie występowania polipów lub zmian nowotworowych – w trakcie retroskopii można pobrać wycinki do badań histopatologicznych.

Rektoskopii raczej nie wykonuje się rutynowo i profilaktycznie, choć osoby z grupy ryzyka (np. po wyleczeniu nowotworu dolnego odcinka przewodu pokarmowego lub z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku nowotworów odbytu) mogą mieć zlecane to badanie np. na przemian z kolonoskopią.

Rektoskopia jest badaniem bezpiecznym, ale nie u każdego można ją wykonać. Oto najważniejsze przeciwwskazania:

• Ostry stan zapalny dolnego odcinka przewodu pokarmowego.
• Perforacja jelita.
• Znaczne zwężenie światła jelita grubego.
• Świeże urazy lub stan po zabiegach w obrębie jelita grubego.

Rektoskopia to endoskopowe badanie odbytnicy oraz kanału odbytu – w związku z tym wymaga odpowiedniego przygotowania.

Na kilka dni przed badaniem zalecana jest lekkostrawna dieta, ograniczająca produkty dłużej zalegające w przewodzie pokarmowym: pełnoziarniste wypieki, surowe warzywa, nasiona i pestki. Zaleca się również unikanie dań wzdymających, ciężkostrawnych i tłustych.

Dzień przed zabiegiem można wykonać wlewkę doodbytniczą celem przepłukania dolnego odcinka układu wydalniczego. Działanie można powtórzyć na kilka godzin przed badaniem – w zależności od indywidualnych wskazówek od lekarza.

Dla wielu pacjentów endoskopowe badania jelit są stresujące – rektoskopia nie trwa jednak długo i może zostać wykonana w znieczuleniu miejscowym, choć zwykle nie ma takiej potrzeby.

Badanie rozpoczyna się od przygotowania pacjenta – należy przybrać wskazaną pozycję: kolanowo-łokciową lub boczną, leżąc na lewym boku z podkurczonymi nogami. Rektoskopię właściwą poprzedza krótkie badanie per rectum (palcem przez odbyt), co pozwala ocenić napięcie zwieracza oraz upewnić się, co do drożności tego odcinka. Następnie do odbytu pacjenta wprowadzany jest rektoskop, który jest stopniowo przesuwany w głąb odbytnicy. W tym czasie specjalista dokładnie ogląda błonę śluzową jelita. Jeśli badanie wykazuje obecność jakichś zmian, pobierane są wycinki do badań histopatologicznych – nie jest to bolesne, ponieważ błona śluzowa jelit nie posiada receptorów bólowych. Gdy badanie dobiegnie końca, rektoskop jest pomału wyjmowany, a pacjent po chwili może ubrać się i wrócić do domu.

Rezultaty rektoskopii zależą od konkretnego pacjenta – badanie pozwala jednak na:

• Skontrolowanie stanu błony śluzowej odbytu i odbytnicy.
• Wykrycie ewentualnych zmian: hemoroidów, polipów, stanów zapalnych, szczelin odbytu lub zmian podejrzanych onkologicznie.
• Pobranie wycinków do dalszych badań.

Rektoskopia to ważny krok w stronę uzyskania diagnozy, a od tego zależy dalsze leczenie.