Silny ból okolic odbytu, który jest szczególnie uciążliwy w trakcie wypróżniania się lub tuż po nim – tak może objawiać się szczelina odbytu, czyli podłużne pęknięcie błony śluzowej kanału odbytu. Choć zmiana tego typu może zagoić się samoistnie, u wielu osób wywołuje ostre objawy lub ma charakter przewlekły. W naszej klinice można skorzystać z kompleksowej diagnostyki i leczenia szczeliny odbytu – w tym również metodą chirurgiczną, która bywa niezbędna w zaawansowanych przypadkach.
Leczenie szczeliny odbytu wymaga diagnostyki proktologicznej, która potwierdzi diagnozę i przypuszczenia pacjenta lub pacjentki. Na wizytę należy zgłosić się, gdy zaobserwowaliśmy któreś z poniższych symptomów.
Ponadto szczelina odbytu o przewlekłym charakterze może prowadzić do powstania zgrubienia, fałdu skórnego w okolicach rany. Zaobserwowanie jakichkolwiek zmian w okolicach odbytu powinno skłonić nas do konsultacji proktologicznej.
Niektóre objawy szczeliny odbytu mogą kojarzyć się z hemoroidami – na przykład pieczenie, ból i obecność świeżej krwi na papierze toaletowym. Symptomów tych nie należy jednak bagatelizować lub z góry zakładać, że to hemoroidy. W takiej sytuacji warto po prostu umówić się na badanie proktologiczne. Co ważne, jedna przypadłość wcale nie wyklucza drugiej.
Istnieją różne metody postępowania przy zdiagnozowanej szczelinie odbytu – u niektórych osób wystarczy leczenie objawowe (minimalizowanie zaparć i działania sprzyjające samoistnemu zagojeniu się rany), u innych konieczne jest leczenie chirurgiczne. Zabiegi na szczelinę odbytu mogą być wykonywane różnymi technikami, ale najczęściej stosowane są dwie metody:
Główne wskazania do chirurgicznego leczenia szczeliny odbytu to:
Chirurgicznego leczenia szczeliny odbytu nie przeprowadza się u pacjentów, u których występuje:
Przed zabiegiem na szczelinę odbytu należy:
W dniu zabiegu pacjent powinien być na czczo. Wskazane jest też wypróżnienie i higiena odbytu.
Zabieg rozpoczyna się od przygotowania i znieczulenia pacjenta. Następnie specjalista wykonuje częściowe przecięcie mięśni zwieracza wewnętrznego odbytu, co skutkuje jego rozluźnieniem. Jeśli szczelina odbytu ma charakter przewlekły i wytworzyły się pogrubienia lub fałdy skórne, są usuwane. Zabieg kończy się założeniem opatrunku – najczęściej tkanki pozostawiane są do samoistnego wygojenia.
W niektórych przypadkach stosowana jest metoda polegająca na chirurgicznym zszyciu szczeliny odbytu.
Eliminacja szczeliny odbytu przywraca wyższy komfort podczas wypróżniania się – z czasem, gdy tkanki się wygoją, proces ten będzie odbywał się bezboleśnie. Brak dolegliwości bólowych w trakcie tych podstawowych czynności fizjologicznych korzystnie wpływa na ogólny komfort życia pacjenta.
Z całą pewnością jest to przypadłość bardzo uciążliwa i nieprzyjemna. Choć sama w sobie nie stanowi poważnego stanu, to nieleczona może prowadzić do groźniejszych powikłań – na przykład do zakażeń, ropnia, a nawet powstania przetoki.
Chirurgiczne leczenie szczeliny odbytu rekomendowane jest pacjentom, u których techniki zachowawcze nie przyniosły wystarczających rezultatów. Jeśli szczelina odbytu nie goi się samoistnie po 6-8 tygodniach, można przyjąć, że jest to stan przewlekły, a wówczas leczenie zabiegowe jest jak najbardziej wskazane. Ponadto metody zabiegowe warto rozważyć, jeśli szczelina odbytu powoduje bardzo silne dolegliwości bólowe, a także w sytuacji, gdy problem ma charakter nawrotowy.
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu, stąd też jest bezbolesny dla pacjenta. Po ustąpieniu efektu znieczulenia mogą pojawić się przejściowe dolegliwości bólowe lub dyskomfort – są one jednak mniej uciążliwe niż ból powodowany przez samą szczelinę odbytu.
Rezultaty zabiegu pojawiają się dość szybko – u wielu pacjentów poprawa występuje już po kilku dniach. Wypróżnienia stają się mniej bolesne, a z czasem całkowicie bezbolesne. Pełne wygojenie tkanek zajmuje zazwyczaj do kilku tygodni.
Aby proces gojenia szczeliny odbytu przebiegał prawidłowo, należy przestrzegać kilku ważnych zaleceń:
Należy również unikać nadmiernego wysiłku fizycznego, dźwigania ciężkich przedmiotów, kąpieli w basenie, jazdy na rowerze, motorze lub konnej – przez 2-3 tygodni od zabiegu.
Jeśli praca nie wymaga wysiłku fizycznego lub wielogodzinnego siedzenia, można wrócić do obowiązków już po kilku dniach od zabiegu. W przypadku pozostałych zajęć powrót do pracy możliwy jest najczęściej po około 2 tygodniach.
Zabiegowe leczenie szczeliny odbytu zazwyczaj jest bardzo dobrze tolerowaną procedurą. Nie można jednak w pełni wykluczyć ewentualnych skutków ubocznych. Do normalnych objawów po zabiegu należą: przejściowy dyskomfort i tkliwość okolicy odbytu, delikatne krwawienia kontaktowe. Do znacznie rzadszych powikłań należą: przejściowe nietrzymanie gazów, zakażenia, nawrót problemu.
Celem zabiegu jest trwałe wyeliminowanie istniejącej szczeliny odbytu – u wielu pacjentów efekty są rzeczywiście trwałe, a szczelina nie nawraca. Zdarzają się jednak przypadki, gdy ponowne zatwardzenia i silne parcie mogą spowodować powstanie kolejnej szczeliny odbytu – w tym samym lub innym miejscu.
