Nieświadome zaciskanie i zgrzytanie zębami, które bardzo często występuje nocą, gdy śpimy – to najprawdopodobniej objawy bruksizmu. Dolegliwość ta może prowadzić do licznych powikłań: od zniszczenia szkliwa aż po silne bóle głowy, a nawet zmianę w rysach twarzy. Bruksizm można niwelować różnymi metodami – bardzo szybką ulgę i rozluźnienie zapewnia toksyna botulinowa. Z zabiegu można skorzystać w naszej klinice.
Bruksizm nie jest chorobą, ale konkretnym zachowaniem mięśniowym, które polega na nadmiernym zaciskaniu zębów, a także na zgrzytaniu nimi. U niektórych osób problem występuje wyłącznie nocą – podczas snu. U innych objawy są niezależne od pory dnia.
Przyczyny bruksizmu są złożone – najczęściej występuje kilka czynników wywołujących nadmierne napięcie mięśni żwaczy. Należą do nich:
Bruksizmu nie warto bagatelizować – nieleczony może bowiem powodować cały szereg dodatkowych dolegliwości i powikłań:
Leczenie bruksizmu polega przede wszystkim na wyeliminowaniu nadmiernego napięcia mięśniowego. W zależności od tego, jakie czynniki wywołują bruksizm u konkretnego pacjenta, korzystne może być również wdrożenie technik relaksacyjnych, korekta zgryzu, czy też wprowadzenie zmian w diecie – działania te warto zintegrować z leczeniem iniekcyjnym.
Toksyna botulinowa podana w mięśnie żwaczy zapewnia bardzo szybki efekt zrelaksowania tego obszaru – oczywiście przy pełnym zachowaniu jego funkcjonalności. Zniwelowanie wysokiego poziomu napięcia mięśni może zapewnić również efekt estetyczny – przerośnięte mięśnie, gdy nie będą nadmiernie napinane, z czasem ulegną zmniejszeniu, a dolna część twarzy odzyska naturalny kształt.
Najważniejszym wskazaniem dla zastosowania toksyny botulinowej w mięśnie żwaczy jest potwierdzony bruksizm oraz towarzyszące mu dolegliwości:
Wskazaniem jest też brak poprawy po zastosowaniu innych metod rozluźniających (np. technik relaksacyjnych lub specjalnych szyn zakładanych na noc).
Zabieg poprzedzony jest konsultacją i kwalifikacją.
Przed zabiegiem należy poinformować lekarza o:
W dniu zabiegu nie trzeba być na czczo. Iniekcje dotyczą okolic żuchwy, dlatego w tym dniu nie należy wykonywać makijażu.
Procedurę rozpoczyna krótki wywiad medyczny, wykluczenie ewentualnych przeciwwskazań i zaplanowanie miejsca iniekcji. Skóra w okolicach mięśni żwaczy jest dezynfekowana, a następnie wykonywana jest iniekcja preparatu – toksyna botulinowa zazwyczaj podawana jest w 3-5 miejsc po każdej stronie twarzy.
Leczenie bruksizmu toksyną botulinową rekomendowane jest pacjentom, u których inne metody nie działają lub którym zależy na szybkim i wyraźnym efekcie rozluźnienia mięśni żwaczy. Zabieg przynosi również ulgę w innych dolegliwościach towarzyszących bruksizmowi – przede wszystkim w napięciowych bólach głowy. Regularnie wykonywany zapewnia też efekty długofalowe w postaci stopniowej redukcji przerośniętych mięśni żwaczy, dzięki czemu twarz odzyskuje proporcje, a dolegliwości mogą nawet ustąpić całkowicie.
Procedura polega na iniekcji preparatu w 3-5 miejsc po obu stronach twarzy. Odczucia bólowe są porównywalne do tych, których doświadczamy podczas innych zastrzyków lub w trakcie pobierania krwi. Większość pacjentów ocenia zabieg jako niemal bezbolesny.
Działanie toksyny botulinowej na bruksizm jest szybkie, ale nie natychmiastowe. Preparat potrzebuje kilku dni na to, by zapewnić pełne działanie. Najczęściej lekka ulga odczuwana jest jeszcze tego samego lub kolejnego dnia, a pełne rozluźnienie napięć mięśniowych na wybranym obszarze jest odczuwalne po 3-7 dniach.
Indywidualne wskazówki pacjenci otrzymują po zabiegu, a ogólne zalecenia obejmują:
Teoretycznie nawet tego samego dnia, ale ponieważ iniekcja dotyczy twarzy i może powodować przejściowe zaczerwienienie oraz tkliwość, warto rozważyć wzięcie jednego dnia urlopu na zabieg.
Choć poprawnie wykonany zabieg zazwyczaj jest bardzo dobrze tolerowany, nie można w pełni wykluczyć ryzyka powikłań – wiele zależy bowiem także od tego, czy pacjent będzie przestrzegać zaleceń przed i po zabiegu.
Do naturalnych konsekwencji zabiegu należą: przejściowe zaczerwienienie, tkliwość, lekki obrzęk. Powikłania zdarzają się bardzo rzadko i mogą obejmować: przejściowe osłabienie siły żucia, asymetrie uśmiechu.
Iniekcja toksyny botulinowej na bruksizm zapewnia efekt rozluźnienia na kilka miesięcy – zazwyczaj 5-7.
Liczba jednostek dobierana jest indywidualnie. Najczęściej podaje się około 20–40 jednostek na jeden mięsień żwacz, czyli 40–80 jednostek łącznie po obu stronach twarzy.
Dokładna dawka zależy przede wszystkim od siły i wielkości mięśni żwaczy oraz nasilenia zgrzytania lub zaciskania zębów. Dlatego ostateczną ilość preparatu lekarz ustala podczas konsultacji.
