Rekonstrukcja piersi to zabieg chirurgiczny, który ma celu odtworzenie naturalnego kształtu i wyglądu piersi. Najczęściej jest on wykonywany u kobiet po mastektomii, ale też u osób przechodzących tranzycję płciową – jest on wówczas często określany jako augmentacja piersi. Sam zabieg może być wykonywany za pomocą różnych technik operacyjnych w zależności od konkretnego przypadku.
Rekonstrukcja piersi polega w dużym uproszczeniu na przywróceniu kształtu i naturalnej objętości piersi. Zabieg może być wykonany za pomocą różnych metod. Jedną z nich jest umieszczenie implantu w miejsce usuniętej tkanki piersi. U niektórych osób stosuje się przeszczep tkanek własnych. Metoda ta polega na pobraniu tkanki (tłuszczu, skóry, mięśni) z innych części ciała, a następnie przeszczepieniu jej do obszaru, w którym potrzebna jest rekonstrukcja. Wybór konkretnej metody zależy od wielu czynników, w tym stanu zdrowia konkretnej osoby, która decyduje się na zabieg.
Jedną z najczęściej stosowanych metod odbudowy piersi jest wykorzystanie implantu silikonowego. Chirurg umieszcza go w miejscu usuniętej tkanki gruczołowej, pod skórą lub pod mięśniem piersiowym. Implant przejmuje rolę utraconej objętości i pozwala odtworzyć zarys piersi.
U części pacjentek zabieg odbywa się dwuetapowo. Najpierw wprowadza się ekspander tkankowy, który stopniowo rozciąga skórę i przygotowuje miejsce na docelowy implant. Po kilku tygodniach lub miesiącach ekspander wymienia się na protezę piersi.
Lipofilling polega na wykorzystaniu własnej tkanki tłuszczowej do odbudowy lub korekty kształtu piersi. Tłuszcz pobiera się najczęściej z okolic brzucha, bioder lub ud w trakcie niewielkiej liposukcji. Następnie materiał jest odpowiednio przygotowywany i podawany w okolice piersi, gdzie pozwala uzupełnić objętość i poprawić kontur.
Metoda ta znajduje zastosowanie zwłaszcza przy rekonstrukcji po mastektomii lub przy korekcji drobnych asymetrii. Przeszczepiona tkanka dobrze integruje się z organizmem, dzięki czemu pierś zachowuje naturalną miękkość i wygląd. W niektórych przypadkach, aby uzyskać oczekiwany efekt objętościowy, zabieg wykonuje się etapowo.
Rekonstrukcja piersi może zostać przeprowadzona w trakcie tej samej operacji co mastektomia albo w późniejszym czasie. W pierwszym przypadku chirurg usuwa gruczoł piersiowy i od razu rozpoczyna odbudowę piersi. Takie rozwiązanie pozwala skrócić cały proces leczenia chirurgicznego.
Czasami rekonstrukcja wykonywana jest dopiero po zakończeniu leczenia onkologicznego. Dotyczy to między innymi pacjentek, które przeszły radioterapię lub wymagają dodatkowej obserwacji medycznej. W takiej sytuacji zabieg planuje się po kilku miesiącach lub latach od mastektomii.
Lista wskazań do zabiegu rekonstrukcji piersi obejmuje:
Do najważniejszych przeciwwskazań do zabiegu rekonstrukcji piersi należą:
Pierwszy etap kwalifikacji do zabiegu to konsultacja specjalistyczna z chirurgiem plastycznym. U osób po mastektomii profilaktycznej lub będącej etapem leczenia onkologicznego przeprowadzana jest również konsultacja onkologiczna. Podczas spotkania specjalista przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny oraz zleca badania diagnostyczne (morfologia krwi, badanie poziomu glukozy, badania serologiczne, EKG, mammografia, USG piersi).
Na kilka godzin przed zabiegiem nie należy spożywać żadnych pokarmów. Kilka tygodni przed rekonstrukcją piersi zaleca się także rezygnację z alkoholu, aby zmniejszyć ryzyko powikłań.
Rekonstrukcja piersi to zabieg chirurgiczny, który może przebiegać w różnych etapach, w zależności od wybranej metody zabiegowej. Każdorazowo poprzedza go znieczulenie ogólne, które zapewnia komfort i bezpieczeństwo podczas operacji. Rekonstrukcja piersi po mastektomii może być wykonywana natychmiast (mastektomia wraz z rekonstrukcją jednoczesną) lub w późniejszym czasie (rekonstrukcja opóźniona).
W przypadku wszczepienia implantów chirurg wykonuje precyzyjne nacięcie, przygotowując miejsce pod implant. Następnie umieszcza go w przygotowanym miejscu. Czasami zabieg jest podzielony na etapy, a pierwszym z nich jest zastosowanie ekspandera tkankowego – jego zadanie polega na stopniowym rozciągnięciu skóry przed docelowym wstawieniem protezy.
Gdy zabieg polega na przeszczepie tkanek własnych, lekarz pobiera tkankę (fragment skóry, tłuszczu lub mięśnia) z pleców, ud lub brzucha pacjentki. Następnie przystępuje do modelowania piersi i przeszczepienia jej w miejsce rekonstrukcji. W niektórych przypadkach konieczne są dodatkowe korekty estetyczne, na przykład rekonstrukcja brodawki sutkowej.
Rekonstrukcja piersi jest zabiegiem przeznaczonym głównie dla kobiet po mastektomii, w tym pacjentek po mastektomii profilaktycznej. Zabieg wykonywany jest ponadto w przypadku osób z wadami wrodzonymi (deformacje klatki piersiowej, brak piersi), kobiet z pooperacyjnymi deformacjami, a także u osób transpłciowych w ramach korekty płci.
Rekonstrukcja piersi przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym, więc pacjentka nie odczuwa bólu podczas operacji.
Efekty rekonstrukcji piersi są widoczne bezpośrednio po zabiegu. Na pełne rezultaty należy jednak poczekać kilka miesięcy.
Tak, rezultaty rekonstrukcji piersi mogą wyglądać bardzo naturalnie, szczególnie gdy zastosowane zostały metody wykorzystujące tkanki własne pacjentki.
Po zabiegu zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej przez co najmniej 3-4 tygodnie, noszenie specjalistycznego biustonosza dla stabilizacji oraz regularne obserwowanie miejsc pooperacyjnych, aby wykryć ewentualne powikłania. Dodatkowo, zaleca się wykonywanie delikatnych ćwiczeń oddechowych oraz masażu odtworzonej piersi zgodnie z zaleceniami lekarza.
Jednym z głównych zaleceń jest noszenie specjalnego biustonosza pooperacyjnego przez co najmniej kilka tygodni. Ważna jest także higiena ran pooperacyjnych, w tym dbanie o ich czystość. Po zabiegu skóra wokół piersi może być wrażliwa, dlatego warto używać delikatnych produktów do pielęgnacji ciała, unikając zbyt gorącej wody.
Dużą rolę odgrywa tutaj rodzaj wykonywanej pracy. W przypadku lekkich prac biurowych możliwy jest powrót do obowiązków zawodowych po około 2-3 tygodniach. Pacjentki wracające do pracy fizycznej powinny poczekać co najmniej 4-6 tygodni.
Możliwe powikłania po rekonstrukcji piersi obejmują: rozwój infekcji w miejscu operacyjnym, krwiaki, zaburzenia gojenia ran, czasowa lub trwała utrata czucia, a także przemieszczenie implantu.
Koszt rekonstrukcji piersi jest zróżnicowany i zależy od zastosowanej techniki. Ceny rekonstrukcji piersi płatem LD zaczynają się od 25 tysięcy złotych, natomiast rekonstrukcja brodawki sutkowej to wydatek rzędu 3 000-4 000 złotych, a otoczki brodawki od 4 000 złotych. Zdarza się, że zabieg przeprowadzany jest w dwóch etapach. W takim przypadku pierwszym krokiem jest wszczepienie ekspandera (od 13 000 złotych), a drugim – wymiana ekspandera na protezę (ceny zaczynają się od 9 000 złotych).
Rekonstrukcja piersi jest refundowana przez NFZ w określonych sytuacjach, takich jak wady rozwojowe czy operacyjne leczenie nowotworów piersi. Refundacja może jednak nie dotyczyć wszystkich dostępnych technik.
Nie zawsze. Rekonstrukcję można przeprowadzić podczas tej samej operacji co mastektomia lub w późniejszym czasie. Wybór momentu zależy między innymi od przebiegu leczenia onkologicznego, planowanej radioterapii oraz ogólnego stanu zdrowia pacjentki.
Tak, jak po każdym zabiegu chirurgicznym mogą pojawić się blizny. Ich zakres zależy od zastosowanej techniki operacyjnej oraz miejsca wykonania nacięć. Z czasem blizny zazwyczaj bledną i stają się mniej widoczne.
Po zabiegu czucie w obrębie piersi może być zmniejszone lub zmienione. U części pacjentek z czasem dochodzi do częściowego powrotu czucia, jednak proces regeneracji nerwów jest indywidualny.
Efekt jest długotrwały, ale ciało zmienia się wraz z wiekiem, wagą czy stylem życia. W niektórych sytuacjach po latach wykonuje się drobne korekty, które pozwalają utrzymać pożądany kształt piersi.
