Dermatoskopia (Badanie znamion)

Profesjonalne badanie znamion jest rekomendowane każdemu jako profilaktyka nowotworów skóry – w tym czerniaka. Badanie dermatoskopowe powinno się wykonywać mniej więcej raz w roku, gdy nie ma się żadnych niepokojących objawów.

Dermatoskopia diagnostyczna jest zalecana również w sytuacji, gdy zauważymy:

• Nowe znamiona lub zmiany skórne.
• Zmianę w kształcie, kolorze lub rozmiarze posiadanych znamion skórnych.
• Krwawienie, swędzenie lub owrzodzenie znamion.
• Oparzenia słoneczne po ekspozycji na promieniowanie UV.

Szczególną uwagę należy zwrócić na znamiona asymetryczne, z nierównymi brzegami, zróżnicowane kolorystycznie.

Dermatoskopia znamion to nieinwazyjne i bezbolesne badanie polegające na oglądaniu skóry w dużym powiększeniu przez specjalistę. W związku z tym to badanie nie ma bezwzględnych przeciwwskazań medycznych – można je wykonać niezależnie od chorób przewlekłych, ciąży lub karmienia piersią.

Istnieją jednak czynniki mogące utrudnić badanie – należą do nich:

• Rany, owrzodzenia, stany zapalne, świeże oparzenia skóry.
• Infekcje i choroby zakaźne skóry.
• Intensywne owłosienie obszaru, na którym występują zmiany skórne i znamiona.

Powyższe czynniki nie wykluczają całkowicie wykonania badania, ale mogą powodować konieczność jego odłożenia w czasie lub wcześniejszego podjęcia innych działań (np. wyleczenia infekcji, skrócenia włosów).

Dermatoskopia jest badaniem, które nie wymaga znieczulenia, pobytu w klinice lub bycia na czczo. Przygotowania do zabiegu polegają na:

• Unikania samoopalaczy i innych produktów zmieniających odcień skóry – na kilka tygodni przed badaniem.
• Unikania ekspozycji na promieniowanie UV – na kilka tygodni przed badaniem.
• Na kilka dni przed badaniem dermatoskopowym najlepiej nie wykonywać żadnych zabiegów (np. kosmetycznych), które mogą spowodować podrażnienia skóry, powstanie strupków lub innego rodzaju uszkodzeń.
• W dniu badania najlepiej zrezygnować z makijażu, jeśli badanie będzie dotyczyło również skóry na twarzy i szyi.
• W dniu badania warto założyć wygodną odzież, którą będzie można łatwo zdjąć.

Badanie znamion dermatoskopem polega na oglądaniu znamion i zmian skórnych za pomocą dermatoskopu. Badanie rozpoczyna się od krótkiego wywiadu z pacjentem, warto wówczas poinformować lekarza o: wszelkich nietypowych objawach skórnych (np. o pojawieniu się nowych znamion), o dacie ostatniego badania dermatoskopowego oraz o ewentualnej historii nowotworów skóry w rodzinie.

Następnie specjalista przystępuje do badania właściwego – ogląda wybrany obszar lub powierzchnię całego ciała, weryfikując poszczególne zmiany i znamiona za pomocą dermatoskopu. Jeśli którakolwiek ze zmian skórnych budzi wątpliwości, pacjent może zostać skierowany na badania uzupełniające (np. na biopsję).

• Możliwość wczesnego wykrycia czerniaka lub innych zmian nowotworowych.
• Ocena zmian i znamion skórnych pod kątem ryzyka ich złośliwości.
• Monitorowanie posiadanych znamion i zmian skórnych na przestrzeni lat, by kontrolować ich ewentualny wzrost.
• Kontrolowanie blizn i skóry na obszarach, z których wcześniej usuwano znamiona.
• Kontrolowanie skóry pacjentów leczonych w przeszłości z powodu czerniaka lub innych nowotworów skóry.