Ból, ograniczenie ruchomości kciuka oraz nadgarstka – to częste objawy choroby de Quervaina. Dolegliwości te mogą znacząco utrudniać chwytanie przedmiotów, odręczne pisanie czy też korzystanie z telefonu. U podłoża choroby de Quervaina leżą przeciążenia kciuka i nadgarstka, które prowadzą do bolesnego stanu zapalnego tych okolic. W naszej klinice leczymy zespół de Quervaina, a poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje na temat tej procedury.
Choroba de Quervaina jest rodzajem zapalenia pochewek ścięgnistych nadgarstka. W okolicach nadgarstka znajdują się liczne ścięgna odpowiadające za ruchomość palców i dłoni. Za płynność ich ruchu odpowiadają pochewki ścięgniste – struktury wypełnione płynem maziowym, który zmniejsza tarcie między ścięgnem i otaczającymi go tkankami.
Pod wpływem różnych czynników (najczęściej przeciążenia nadgarstka) powstaje stan zapalny pochewek ścięgnistych, które stają się wówczas pogrubione i zwężone, co ogranicza przestrzeń, w której poruszają się ścięgna.
Choroba de Quervaina dotyczy:
Mechanizm powstawania tego schorzenia najczęściej przebiega następująco:
Najczęstsze przyczyny i czynniki ryzyka:
Najbardziej charakterystycznym symptomem zespołu de Quervaina jest ból w okolicach kciuka i nadgarstka. Dolegliwość ta nasila się podczas wykonywania ruchu chwytania, a także podczas podnoszenia przedmiotów lub gdy zginamy nadgarstek.
Pozostałe objawy:
Najważniejszym elementem diagnostyki zespołu de Quervaina jest konsultacja ortopedyczna oraz test Finkelsteina. Badanie polega na zgięciu kciuka do wnętrza dłoni, objęciu go pozostałymi palcami i odchyleniu kciuka w kierunku łokcia. Jeśli w trakcie badania wystąpi ostry ból w okolicach kciuka, wynik testu wskazuje na chorobę de Quervaina.
Jeśli wyniki są niejednoznaczne lub pojawia się potrzeba ich doprecyzowania, wykonywane są dodatkowe testy manualne oraz ewentualnie badania obrazowe – w szczególności USG, które pozwala zweryfikować obecność stanu zapalnego. W diagnostyce różnicowej stosuje się także badanie RTG, by wykluczyć zmiany kostne i złamania.
Istnieją różne metody leczenia zespołu de Quervaina: od domowych poprzez fizjoterapię i farmakoterapię. Najważniejsze działania zachowawcze dotyczą ograniczenia czynników obciążających nadgarstek i kciuk, odpoczynek, stabilizacji nadgarstka i delikatnych ćwiczeń pod okiem fizjoterapeuty. W razie potrzeby stosowane są zabiegi:
Dodatkowo stosowane mogą być leki przeciwzapalne oraz iniekcje sterydowe. Działania te mogą przynieść ulgę w objawach, a nawet całkowicie je wyeliminować – dotyczy to jednak na ogół mniej zaawansowanych przypadków.
Gdy dolegliwości są bardzo intensywne, a sposoby nieinwazyjne nie przynoszą trwałej ulgi, można wykonać chirurgiczne odbarczenie ścięgien. Jest to krótki zabieg, który przywraca pełną swobodę ścięgnom. W naszej klinice wykonują go doświadczeni specjaliści z zakresu chirurgii ręki.
Zabieg odbarczający ścięgna w okolicach kciuka wykonywany jest u osób ze zdiagnozowaną i objawową chorobą de Quervaina. Główne wskazania do leczenia operacyjnego to:
Zabieg chirurgiczny, który stosowany jest w leczeniu choroby de Quervaina, to szybka procedura, którą najczęściej wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Mimo to istnieją okoliczności, które ograniczają możliwość jego przeprowadzenia. Do najważniejszych przeciwwskazań należą:
Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja ze specjalistą z zakresu chirurgii ręki – w jej ramach lekarz ocenia stopień zaawansowania choroby, potwierdza wskazania i wyklucza przeciwwskazania do zabiegu. Należy poinformować specjalistę o wszelkich wątpliwościach, przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych i alergiach.
Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym – nie trzeba być na czczo, ale zaleca się spożycie lekkostrawnego posiłku najpóźniej na kilka godzin przed zabiegiem. W dniu operacji nie należy nakładać na skórę dłoni żadnych kosmetyków lub maści.
Procedurę rozpoczyna przygotowanie pacjenta:
Następnie okolice pola operacyjnego przykrywane są jałowymi serwetami chirurgicznymi. Specjalista wykonuje niewielkie nacięcie po stronie kciuka i odsłania pochewki ścięgniste. Są one następnie przecinane i poszerzane. Kolejny ważny krok to sprawdzenie ruchomości ścięgien – jeśli jest pełna, ruch jest płynny i nie występuje nadmierne tarcie, rana jest zaszywana i zakładany jest opatrunek.
Rezultatem zabiegu jest odbarczenie ścięgien i wyeliminowanie zespołu de Quervaina oraz towarzyszących mu dolegliwości.
Przede wszystkim dla pacjentów z objawową chorobą de Quervaina, u których leczenie zachowawcze okazało się niewystarczające.
Sam zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, więc w jego trakcie pacjent nie odczuwa bólu. Po zabiegu zwykle pojawia się dyskomfort i ból, ale mają one charakter przejściowy i można łagodzić je środkami przeciwbólowymi. Docelowo zabieg uwalnia od bólu nadgarstka, który towarzyszył leczonej chorobie.
Prawidłowe postępowanie po zabiegu oraz przestrzeganie indywidualnych wskazówek medycznych ma ogromny wpływ na efekty oraz na tempo przebiegu rekonwalescencji.
W okresie rekonwalescencji warto:
W procesie rekonwalescencji bardzo ważne jest unikanie przeciążeń dłoni, higiena rany oraz fizjoterapia (najczęściej zalecane jest już po zdjęciu szwów – po około 2 tygodniach od zabiegu). Indywidualnie dobrane ćwiczenia poprawią mobilność dłoni oraz zapobiegną powstawaniu zrostów pooperacyjnych.
Optymalny moment powrotu do pracy zależy od jej charakteru. W przypadku pracy niewymagającej intensywnego używania dłoni, powrót możliwy jest nawet po 2 tygodniach od zabiegu. W pozostałych przypadkach zalecana jest dłuższa przerwa: 3-6 tygodni. Najlepiej kwestię tę omówić z lekarzem prowadzącym podczas wizyty kontrolnej, gdy będzie mógł on ocenić proces gojenia i mobilności dłoni.
Zabieg przeprowadzony przez doświadczonego chirurga ręki zazwyczaj nie wiąże się z powikłaniami. Do normalnych skutków ubocznych po zabiegu należą:
Powikłania występują rzadko – mogą obejmować:
Wykonanie zabiegu przez doświadczonego specjalistę, przestrzeganie zaleceń oraz stosowanie fizjoterapii po zabiegu pozwalają zminimalizować ryzyko wystąpienia powikłań.
Jest stosunkowo krótki, ponieważ zajmuje najczęściej 20-40 minut.
U każdego pacjenta jej przebieg może być inny, ponieważ zależy to od czynników powodujących obciążenie nadgarstka oraz kciuka – im jest ich więcej i są częstsze, tym szybciej może pojawić się zaawansowany stan zapalny i pogrubienie pochewek ścięgnistych.
Leczenie również przynosi rezultaty w różnym momencie – w zależności od tego, jak zaawansowany był stan przed jego rozpoczęciem i na jaką metodę leczenia się zdecydowaliśmy. Zazwyczaj od momentu diagnozy do wyleczenia lekkiego stanu zapalnego mija 3-6 tygodni. W przypadku zaawansowanej choroby leczenie trwa dłużej i wymaga zabiegu, a także kilku tygodni rekonwalescencji.
Schorzenie to może wynikać z rodzaju wykonywanej pracy. Szczególnie narażone są osoby wykonujące prace manualne dłońmi: fryzjerzy, pracownicy produkcyjni, muzycy, ale też pracownicy biurowi.
Do najważniejszych metod domowego łagodzenia objawów choroby de Quervaina należą:
Warto jednak pamiętać o tym, że metody te nie zastąpią wizyty u lekarza i specjalistycznego leczenia – mogą jednak pomóc łagodzić objawy.
